Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 15 december 2015

Algemene Beschouwingen 2015

Consilio Manuque
Zo voorzitter,

Mijn jaarlijks woordje Latijn: Door beleid en het betere handwerk! Of wel eerst even goed denken en dan veel doen….

We bespreken vanavond de programmabegroting voor 2016. Het zag er een jaar geleden niet naar uit dat er langjarig een positief financieel beeld zou kunnen ontstaan. D66 heeft zich ook steeds verzet tegen een al te sombere beeldvorming. Juist in tijden van crisis is het de kunst om alléén te bezuinigen op dat wat echt gemist kan worden. Veel belangrijker is het om te investeren in de samenleving. Veerkracht en levenslust – dus: het structureel tegengaan van de effecten van vergrijzing, het niet laten afhaken van bedrijvigheid en gebiedsbeheerders en het trekken van steeds meer bezoekers van buiten, is de basis van onze duurzame toekomst!

Dit college doet dat gelukkig; er is goed nagedacht en nu, al weer bijna halverwege de rit, wordt er ook flink aangepakt. En met veel plezier, hetgeen ook afstraalt op het ambtelijk apparaat. Zelden hadden we zulke betrokken (zij het wel wat veel) presentaties van de diverse afdelingen als het afgelopen raadsjaar. Spaarzaam zijn ook de jaren dat de raad zo eensgezind was over zoveel uiteenlopende onderwerpen. Op voorhand wil ik om die reden maar eens beginnen met een dankbaar “salut” in de richting van het college en het ambtelijk apparaat.

Dan naar de begroting zelf. We hebben vorig jaar gezegd blij te zijn met de collegeverantwoordelijkheid van onze partij. Het geeft D66 de kans om mee te werken aan een duurzame toekomst voor onze gemeente. We vermeldden toen een aantal ambities voor deze raadsperiode. Als mantra’s willen we ze laten terugkomen. En ja hoor; daar zijn ze weer!Algem

Anders besturen heeft de toekomst
De D66-fractie vindt dat de raad zich bezig houdt met hoofdlijnen en niet met uitvoering en details. De raad kan dat doen door in dialoog te zijn met inwoners, belanghebbenden en elkaar. Het is onze stellige indruk dat we daar als raad steeds beter in worden. Een overzichtelijkere raadszaal en videobeelden van onze beraadslagingen kunnen er toe bijdragen dat het raadswerk nog beter tot zijn recht komt.
Het stemt ons blij te mogen constateren dat het college en de gemeentelijke organisatie inderdaad veel meer op zoek is naar mogelijkheden en initiatieven. Evident werd dat duidelijk bij de crisesopvang van vluchtelingen. Wij vragen deze houding vol te houden. Ook als we straks statushouders gaan opvangen. Een duurzame toekomst maken we met elkaar. Door te leren van elkaar, van inwoners en van ervaringen van elders.  Overigens ook door voortdurend de balans tussen maatschappelijk effect en maatschappelijke kosten in de gaten te houden. D66 hoopt van harte dat het gesprek dat wij vanuit dit huis met onze inwoners over de opvang van vluchtelingen gaan houden voorbeeldig wordt. Een duurzaam Nieuwkoop heeft ook ruimte voor mensen van ver. Aan ons om een ieder daarvan te overtuigen.

De toekomst houdt niet op bij de gemeentegrenzen
Samenwerken aan een duurzame toekomst doe je met partijen die het best passen bij de aard van onze gemeente en de uitdagingen die ons wachten. Dat vraagt zorgvuldig kijken naar wie er bij ons past. Wat D66 betreft is dat niet voor elke thema perse dezelfde partner. Een ruimtelijke visie vanwege de omgevingswet is logischer te maken met de omringende Groene Hart gemeenten, ook buiten de provincie Zuid Holland,  dan met de Leidse regio. Hetzelfde geldt voor plannen ten aanzien van toerisme en recreatie. Uitdagingen ten aanzien van werkgelegenheid en openbaar vervoer hoef je niet alleen met Alphen en Kaag en Braassem op te lossen. Ook aan de noordkant en Goudse kant liggen potentiële mogelijkheden en kansen.
Zoals al eerder door ons benadrukt; het verantwoord zorgen voor onze omgeving en de toekomstige en oudere generaties vraagt om meer samenwerking en schaalvergroting binnen en buiten de regio.

Een duurzame gemeente
D66 is blij dat er steeds meer inhoud zichtbaar wordt bij de duurzaamheidsagenda.
Natuurlijk; de versnelde invoering van LED-verlichting en de duurzaamheid van de scholen waren een mooi begin. Dat het vertraagde bestemmingsplan Industrieterrein Schoterhoek vol staat met duurzaamheidvoorwaarden is een mooi voorbeeld van hoe het kan.
Dat het geen zin heeft om de gemeentelijke gebouwen vol te leggen met zonnepanelen is in die zin een beetje jammer. D66 heeft echter wel hoge verwachtingen van de duurzaamheidaanjager. We verwachten dan ook van het college dat deze snel aan het werk gaat om duurzame initiatieven uit de samenleving op te halen.
D66 zou in het kader van de duurzaamheidagenda diepgaander willen uitzoeken wat er nodig een nog duurzamer en nog energieneutralere gemeente te bereiken. Het lijkt ons dat de opbrengsten van de Groencompetitie Entente Florale een goede aanleiding kunnen zijn om de duurzaamheidagenda verder te vullen met nieuwe doelen.
Een laatste ambitie van D66 op het terrein van duurzaamheid is het beter beheersen, tariferen, en kapitaliseren van afvalstromen. We hebben hoge verwachtingen van het nieuwe afvalbrengstation en zien in het bijzonder uit naar het Afvalbeleidsplan 2014-2018 dat naar verwachting in het tweede kwartaal 2016 naar de raad komt. Beter laat dat nooit –als het maar duurzaamheid ademt, zou ik zeggen.

Een krachtige en zorgzame samenleving is goed voor de toekomst
Ondersteuning van mantelzorgers, informele zorg dichtbij mensen in de dorpen en maatwerk, zijn belangrijke pijlers voor een duurzame samenleving.
Ondanks, of misschien wel dankzij, alle nieuwe ontwikkelingen en uitdagingen gaat er al veel goed op het gebied van de zorg. De jeugd- en gezinsteams beginnen ingewerkt te raken en TOM- in de buurt vindt zijn weg naar de keukentafel en mensen vinden TOM in hun buurt, overigens!
D66 vindt het nog steeds belangrijk dat zorgvragers veel zelf mogen bepalen. Zo mag er wat ons betreft best gekeken worden naar het meer werken met PGB’s.
D66 is blij dat de effecten van het ingezette zorgbeleid worden gemonitord, dit kan altijd beter. Zorg kent net als ieder ander programma doelen en kwaliteitseisen. Laten we daar transparant en precies in zijn, bedrijfsmatig en met de menselijke maat.
Ingewikkelde aanbestedingen over meerdere zorgpartijen verdienen nog altijd niet de voorkeur bij D66. Uiteindelijk is de zorgvrager niet gebaat bij de wurgcontracten die dat oplevert. Voor de toekomst bevelen wij aan ruim op tijd te beginnen met om te zien naar alternatieven.
De D66-fractie stelt vast dat het college, samen met de ambtenaren en maatschappelijke organisaties, goed op koers ligt voor wat betreft het beheersen van de organisatie en kosten van de zorg. Zorgbudgetten kunnen wat ons betreft flexibel en ontschot zijn en speelruimte bieden voor de uitvoering. Dreigende tekorten op de jeugdzorg zijn nu even vervelend, maar niet onoverkomelijk als zij op een redelijke termijn beheersbaar worden gemaakt.
Het risico ligt zoals vaak in de samenwerking met verbonden partijen. Het college dient er alles aan te doen om deze risico’s te verkleinen. Vooralsnog ziet D66 geen reden voor paniek, ook niet voor het begroten van meer ‘onvoorzien’ overigens. Het vergroten van de stelpost Sociaal Domein was wat ons betreft eigenlijk niet nodig. Een eventueel tekort kan onderbouwd worden genomen uit de algemene reserve. In principe blijft gelden: wat het rijk beschikbaar stelt, zijn de stoepranden waarbinnen de zorgbudgetten zich bewegen.

Goed onderwijs ontstaat in goede gebouwen.
De raad heeft in dit dossier op voorspraak van het college onlangs haar verantwoordelijkheid genomen. Voor de komende 40 jaar is het onderwijs in de gemeente Nieuwkoop veilig gesteld. Chapeau!
Na de gebouwen is de volgende uitdaging om alle met jeugd werkende organisaties te binden in zogenaamde Integrale Kindcentra. De roep om eigentijdse en centrale voorzieningen voor kinderen is groot. Sowieso moeten er slimme oplossingen gezocht worden om meer efficient te werken voor ouders en kinderen.
Kindcentra bieden opvang en educatie voor alle kinderen van 0-12 jaar. Daarbinnen wordt gewerkt aan talentontwikkeling en gelijke kansen. Er wordt voor een ononderbroken ontwikkelingslijn voor kinderen gezorgd. De kindcentra kennen wat betreft D66 één pedagogisch-didactische visie, één samenwerkend team van commerciële en niet commerciële partijen (dus ook het peuterspeelzaalwerk) en met één vorm van aansturing. Dit gaat dus wat D66 betreft veel verder dan een zogenaamde brede scholen, waarin het vooral om (overigens soms beperkte) samenwerking gaat.  Nieuwe en bestaande brede schoolgebouwen zijn hiervoor geschikt. Dus…..
Overigens: wij vinden nog steeds dat een duurzame gemeente er goed aan doet om te gaan reserveren voor de toekomstige vervanging van onderwijsgebouwen. De jeugd heeft immers de toekomst en vormt de basis voor een leefbare gemeente, ook in 2055!

Een duurzame en gezonde samenleving doet aan sport en leert in een waterrijke omgeving zwemmen
Het is in het belang van de toekomstige generaties om de samenleving ook langs de lijnen van de sport te organiseren. Dus is het belangrijk om sportaccommodaties én het zwembad te koesteren. Het is jammer dat de taakstellende bezuiniging van een ton niet haalbaar bleek. D66 is er echter van overtuigd dat het college goed gekeken heeft naar een mogelijke kostenreductie op dit moment. Het laat onverlet dat het goed is als het college voor de komende jaren scherp blijft zoeken naar efficiency en besparingen, zonder dat dat ten kosten gaat van de dienstverlening. Het moet een mind-set van meer opbrengsten en meer samen doen zijn. De gemeente moet regie blijven voeren op de rendabiliteit en samenwerking.

Verstandig en duurzaam wonen voor kopers en huurders
Voor een evenwichtige en stabiele bevolkingsopbouw, bouwen we naar behoefte en maken we prestatieafspraken met woningcorporaties. Het wordt hoog tijd om de juiste cijfers over wonen in Nieuwkoop op tafel te krijgen en de woonvisie eindelijk te actualiseren. Gelukkig is het college nu van start gegaan met de voorbereidingen.
Wat ons betreft is deze woonvisie een prelude op de nieuw te formuleren Omgevingsvisie. Alles past immers in elkaar; hebben we meer werk, blijven er meer jongeren plakken. Hebben we beter openbaar vervoer, kunnen studenten meer thuis blijven wonen. Wonen er minder ouderen scheef, is er meer aanbod voor jonge gezinnen en statushouders. Hebben we goede parkeervoorzieningen bij de dorpsharten, hoef je niet naar Alphen voor je boodschap. Heb je toegankelijke natuur, komen er meer toeristen, en zo kan ik nog wel even doorgaan. De toekomst vraagt om een integrale visie op ruimtelijke en maatschappelijke structuren.  Zoals gezegd is het kiezen van strategische partners voor het opstellen van een omgevingsvisie van evident belang. D66 hecht aan een grondige dialoog op dit punt met de raad , het college, alle betrokken partijen in de gemeente en niet te vergeten de mogelijke samenwerkende gemeenten.
Als laatste noem ik hier nog even heel expliciet het legaliseren van de vakantieparken. D66 is van mening dat het antwoord van de provincie volstrekt niet onderbouwd ons verzoek heeft afgewezen. D66 stelt voor op oorlogspad te gaan en roept de partijen die de parken willen legaliseren op om samen met ons een initiatief bestemmingsplanvoorstel te gaan laten uitwerken.

Financiële gezondheid is voor D66 de laatste voorwaarde voor duurzaamheid. Financiële transparantie en het ontvlechten van ingewikkelde constructies horen daarbij. Het afsluiten van het verschijnsel sleutelprojecten Noordse Buurt, en vooral het overbodig wordenvan de commissie Stiekem die zich daar mee bezig hield, is een heuglijk feit. Opdat we nooit meer ons zelf zo in de nesten werken, zou ik willen zeggen…. De uitdaging in de grondexploitaties, met name in die van de Verwondering, is immers nog altijd enorm.

Voorzitter,

Het lijkt erop dat het college, geholpen door circulaires van het rijk en een handige afdeling financiën, voorlopig uit het zware weer blijft. Dat is mooi en daar had D66 ook op gehoopt. We hoeven in ieder geval niet noodzakelijkerwijs heel veel meer pijnlijke bezuinigingen af te kondigen. Er is zelfs ruimte voor wat nieuw beleid. Als het college het nieuwe beleid voortaan ook nog wat eleganter onderbouwt, kan de fractie van D66 nog tevredener zijn.

Voorzitter,

Samenvattend;

Ook dit jaar is D66 algemeen beschouwend tevreden met deze begroting. We dienen om die reden als fractie zelfstandig geen moties of amendementen in.